Lawrence z Arabii
T. E. Lawrence, jeśli podać jego prawdziwe nazwisko, jest dziś postacią niemal mityczną, między innymi dzięki filmowi z 1962 roku „Lawrence z Arabii” i jego dziedzictwu niesamowitych przygód. Jednak prawdziwa historia kryjąca się za legendą, którą stworzył, jest jeszcze bardziej fascynująca.
Wczesne lata
Thomas Edward Lawrence urodził się w wiosce Tremadog w Walii w 1888 roku, kiedy na tronie zasiadała królowa Wiktoria, zaledwie rok po jej złotym jubileuszu. Anglia przeżywała poważne reformy społeczne i technologiczne na tle ekspansji kolonialnej. Historyczny Bitwa pod Rorke's Drift miało miejsce zaledwie dziewięć lat wcześniej (i wciąż jest upamiętniane w corocznych Koncert z okazji rocznicy bitwy pod Rorke’s DriftLondyn był zasilany przez pierwszą na świecie publiczną elektrownię węglową od zaledwie sześciu lat, a Ustawa o Własności Zamężnych Kobiet z 1882 roku była kolejnym krokiem na długiej drodze do równych praw.
Ale podczas gdy Anglia patrzyła w przyszłość, Lawrence patrzył w przeszłość i podczas swojej wczesnej edukacji rozwinął żywe zainteresowanie podróżami i archeologią. W 1896 roku uczęszczał do City of Oxford High School for boys, a w 1907 roku do Oxford University w Jesus College. Będąc w Jesus College, został członkiem University Officers’ Training Corps (UOTC).
OTC to organizacja podobna do Armii Kadetów, ale skierowana do studentów uniwersytetów. Dowiedz się więcej o University Officer’s Training Corps.
Podróże i archeologia
Jeszcze w szkole, podczas nauki swoich pasji, Lawrence nie stronił od podróży. Mając 15 lat, wraz z przyjacielem Cyrilem Beesonem, przemierzał rowerem Anglię, odwiedzając kościoły i z wielkim zainteresowaniem zajmując się odbiciami rytów na brązie. Podczas studiów odbył dwie długie podróże. Pierwsza to 3500-kilometrowa wycieczka rowerowa po Francji (już wtedy biegle władał językiem francuskim) w celu studiowania francuskich zamków, a druga to 1600-kilometrowa wędrówka po Syrii, by poznać zamki z czasów wypraw krzyżowych. W trakcie swoich podróży Lawrence nauczył się również języka arabskiego i zdobył unikalne zrozumienie kultury arabskiej.
Po ukończeniu studiów w 1910 roku, przez następne cztery lata pracował jako archeolog w British Museum, wspierając prace wykopaliskowe w Karchemisz w Syrii.
Te przygody i edukacja dały mu szeroki wachlarz umiejętności i doświadczeń, które okazały się nieocenione w nadchodzących latach, kiedy to w 1914 roku w Europie wybuchła I wojna światowa.
I Wojna Światowa
Pierwsza wojna światowa otworzyła przed Lawrencem niepowtarzalną okazję. Jego członkostwo w UOTC i doświadczenie w Syrii uczyniły go cennym nabytkiem dla brytyjskiego wywiadu. Lawrence był już na Bliskim Wschodzie, gdy wybuchła wojna, ponieważ został wysłany przez brytyjskie wojsko w celu przeprowadzenia analizy pustyni Negew. Nie wstąpił od razu do wojska, gdy rozpoczęła się wojna, ale w grudniu 1914 roku został przydzielony do Armii Brytyjskiej w Kairze, dzięki wezwaniu Davida Hogartha, brytyjskiego archeologa, który był jego mentorem w Karkemisz w Syrii.
W 1915 roku współczesna Turcja wciąż należała do Imperium Osmańskiego, a lokalni arabscy nacjonaliści stanowili rosnące zagrożenie dla Osmanów, co stanowiło strategiczną okazję dla Brytyjczyków. Była to idealna sposobność dla Lawrence'a, aby wykorzystać swoje umiejętności językowe, historyczne i negocjacyjne do zacieśnienia więzi z arabskimi siłami. Jednym z ich żądań było brytyjskie poparcie dla niepodległego państwa arabskiego, czego Lawrence gorliwie bronił.
Na początku 1916 roku umiejętności Lawrence'a miały zostać wystawione na nową próbę: czy uda mu się zainspirować siły arabskie do wsparcia sił brytyjskich w odblokowaniu oblężonego przez Turków miasta Kut? Chociaż misja ta nie miała żadnego znaczącego wpływu, jego praca jako oficera łącznikowego wzmocniła jego relacje z Arabami, a w szczególności zaczął rozwijać silną przyjaźń z jednym z ich przywódców, księciem Faisalem.
Wielka Rewolta Arabska rozpoczęła się w czerwcu 1916 roku i do końca roku książę Faisal i Lawrence opracowali strategię wojny partyzanckiej, mającą na celu ochronę sił arabskich przed atakiem osmańskim, a jednocześnie wywieranie nacisku na linie kolejowe - kluczową infrastrukturę transportową Osmanów.
Wojna pustynna
Kluczowym strategicznym wkładem Lawrence'a w 1917 roku było dostrzeżenie wartości miejscowych Beduinów w taktyce wojny partyzanckiej. Lawrence uważał, że formalne struktury dowodzenia i zorganizowana walka liniowa byłyby trudne do opanowania, ale starannie zaplanowane i ukierunkowane rajdy wykorzystywały ich mocne strony i stawiały wroga w defensywie.
Lawrence rozumował również, że niszczenie infrastruktury wroga, zwłaszcza mostów, byłoby cenniejsze niż ich zwykłe zniszczenie. Uszkodzenie konstrukcyjne zmusiłoby wroga do większej ostrożności i wymagałoby od niego zaangażowania zasobów, w tym czasu, pieniędzy i siły roboczej, w rozbiórkę mostów przed ich odbudową. W końcu, po co zadawać sobie trud zniszczenia mostu wroga, skoro samo jego uszkodzenie wymagało dwukrotnie więcej pracy?
Bitwa pod Akabą
Bitwa o Akabę była kluczowym wydarzeniem podczas powstania arabskiego w czasie I wojny światowej. Chociaż Brytyjczycy początkowo uważali atak na Akabę, port nad Morzem Czerwonym, za niepożądany ze względu na jej dobrze bronioną lokalizację, Lawrence dostrzegł szansę i postanowił działać bez bezpośrednich rozkazów. Skoordynował siły atakujące, w skład których wchodził plemię Beduinów Howeitat, pokonując 965-kilometrową podróż, aby zaskoczyć Osmanów.
Akaba była strategicznie ważnym portem. Brytyjskie siły obawiały się, że stacjonujący tam garnizon osmański mógłby stanowić zagrożenie dla ich egipskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Z drugiej strony, Lawrence wierzył, że zajęcie Akaby było kluczowe dla Arabów, aby poszerzyć swój front i nawiązać bezpośrednie połączenie z siłami brytyjskimi.
Częścią planu Lawrence'a było wykorzystanie podstępu i udało mu się zmylić armię osmańską, sprawiając, że uwierzyła ona, iż jego prawdziwym celem jest Damaszek i Aleppo, a nie Akaba. Najbardziej decydującym momentem bitwy była zuchwała szarża konna dowodzona przez Audę Abu Tayi i Lawrence'a. Ta niespodziewana szarża na wojska tureckie w przełęczy Aba El Lissan zapewniła siłom arabskim szybkie i zdecydowane zwycięstwo.
Bitwa zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Arabów, którzy zdobyli Akabę. Po tym zwycięstwie Royal Navy przejęła kontrolę nad portem, który stał się kluczowym ośrodkiem logistycznym dla sił alianckich.
Ta scena z filmu "Lawrence z Arabii" z 1962 roku przedstawia szarżę. Zwróć uwagę na działo skierowane w stronę morza w ostatnich klatkach: był to potężny środek obronny, ale całkowicie bezużyteczny dzięki taktyce Lawrence'a.
Śmierć T.E. Lawrence’a
13 maja 1935 roku, zaledwie dwa miesiące po odejściu z wojska, T.E. Lawrence odniósł śmiertelne obrażenia w wypadku motocyklowym w Dorset, niedaleko swojej chatki na Clouds Hill. Jechał swoim ulubionym motocyklem, Brough Superior SS100, gdy gwałtownie skręcił, aby uniknąć dwóch chłopców na rowerach. Stracił panowanie nad pojazdem i został wyrzucony z motocykla. Lawrence zmarł sześć dni później z powodu odniesionych obrażeń, 19 maja 1935 roku, w wieku 46 lat, a miejsce wypadku jest teraz oznaczone małym pomnikiem.
Jednym z obecnych lekarzy, neurochirurg Hugh Cairns, rozpoczął długoterminowe badanie urazów głowy u motocyklistów bezpośrednio po śmierci Lawrence'a. Badania te odegrały kluczową rolę w opracowaniu i ostatecznym wprowadzeniu kasków ochronnych zarówno do użytku wojskowego, jak i cywilnego.
Dziedzictwo T. E. Lawrence'a
Nieortodoksyjne, ale skuteczne taktyki Lawrence'a były wczesnymi krokami na drodze, która ostatecznie doprowadziła do rozwoju profesjonalnych sił specjalnych w Wielkiej Brytanii, takich jak SAS i SBS. Te specjalne jednostki z ich unikalnymi mandatami wspierały większe, konwencjonalne operacje wojskowe na całym teatrze działań wojennych.
Ale nie powinniśmy pomijać jego innych umiejętności i roli, jaką odegrały. Jego dokonania bojowe byłyby możliwe tylko dzięki wsparciu sił arabskich, a ta relacja wynikała z miłości Lawrence'a do odkryć, historii i kultury. To właśnie te ‘miękkie’ umiejętności ostatecznie uczyniły go skuteczny przywódca.
Dziedzictwo T. E. Lawrence'a
Nieortodoksyjne, ale skuteczne taktyki Lawrence'a były wczesnymi krokami na drodze, która ostatecznie doprowadziła do rozwoju profesjonalnych sił specjalnych w Wielkiej Brytanii, takich jak SAS i SBS. Te specjalne jednostki z ich unikalnymi mandatami wspierały większe, konwencjonalne operacje wojskowe na całym teatrze działań wojennych.
Ale nie powinniśmy pomijać jego innych umiejętności i roli, jaką odegrały. Jego dokonania bojowe byłyby możliwe tylko dzięki wsparciu sił arabskich, a ta relacja wynikała z miłości Lawrence'a do odkryć, historii i kultury. To właśnie te ‘miękkie’ umiejętności ostatecznie uczyniły go skuteczny przywódca.
Idź dalej z kadetami armii
Jeśli chcesz pójść dalej, Army Cadets oferuje wyjątkową okazję do własnej przygody i rozwoju osobistego. Rozwijaj swoje umiejętności przywódcze,